فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

گیاه پزشکی

گیاه پزشکی
 
ارائه دهنده مطالب تخصصی کشاورزی

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاريخ توسط مهندس الهام درویشیان
آفتابگردان: با نام علمی annuus Helianthus و نام انگلیسی sunflower از نظر تولید جهانی یکی از مهمترین دانه های روغنی می باشد. خاستگاه این گیاه منطقه ی آمریکای شمالی است و بنابر نظر محققین منطقه ای بین مکزیک و پرو (نبراسکا) می باشد. آفتابگردان سنبل ایالت کانزانس محسوب شده و در قرن 16 میلادی توسط اسپانیایی به اروپا آورده شود و در حدود 80 تا 90 سال پیش از این کشور وارد ایران شده است. استخراج روغن از دانه ی آفتابگردان طی سال 1716 در روسیه عملی شده و از سال 1729 تولید انبوه روغن از این دانه ی روغنی در جهان شروع شده است. روغن آفتابگردان به دلیل داشتن مقدار زیادی اسید چرب غیر اشباع لینولئیک از مرغوبیت بالایی برخوردار بوده و کنجاله ی به دست آمده نیز بعد از روغن کشی به دلیل داشتن پروتئین بالا به عنوان مکمل در برنامه های غذایی طیور و دام مورد استفاده قرار می گیرد. مهمترین کشورهای تولید کننده در سطح جهانی روسیه، آمریکا، چین و آرژانتین می باشد. خصوصیات گیاهشناسی آفتابگردان زراعی گياهي است يك ساله از تيره آستراسه(Astraceae) يا مركبان(Compositae)كه به صورت بوته‌اي استوار رشد مي‌كند. طول دوره رشد آفتابگردان نسبت به ژنوتيپ و عوامل محيطي از90 تا 150 روز نوسان مي‌كند. جنس Helianthus داراي گونه‌هاي يك ساله و چند ساله مي‌باشد. تفاوت اصلي آفتابگردان زراعي با انواع وحشي آن وجود طبق‌هاي بزرگ تر و تعداد ساقه‌هاي جانبي كمتر در انواع زراعي است. گونه هلیانتوس آنوس، با بیشترین گستردگی، شامل تعداد زیادی زیر گونه است اشکال ابتدائی، یک ساله ودارای شاخه‌های انشعابی که هر انشعاب به طبق کوچکی ختم شده و بذور بعد از پایان گلدهی ریزش می‌کنند، در این گونه دیده می‌شود. زیرگونه‌ها از لحاظ صفات ظاهری متنوع بوده به طوری که ارتفاع بوته از1 تا 4 متر و طول و عرض برگ‌ها از 5 تا 35 الی 40 سانتی متر متغیر می‌باشند. به دلیل یکنواختی و هم زمانی رسیدگی در توده‌های بومی، تکامل آفتابگردان به عنوان یک گیاه زراعی، توسط گزینش تک ساقه‌ای و تک طبقی از این توده‌ها آغاز گردید. تلاقی هلیانتوس آنوس با هلیانتوس پتیولاریس(Helianthus petiolaris) منجر به نرعقیمی سیتوپلاسمی می‌گردد که با استفاده از این راهبرد تهیه هیبریدهای آفتابگردان مقدور می‌گردد. الف- ریشه root : ریشه در آفتابگردان سه نوع است: 1- ریشه اصلی عمیق که در شرایط مناسب بافت خاک تا عمق 5/2-5/3 به اعماق نفوذ می کند. 2- ریشه های فرعی که عمدتاً در عمق 25 سانتیمتری خاک دیده می شوند. 3- ریشه های سطحی که در نزدیک طوقه و در محدودی سطح الارض خاک دیده می شود. مولفه های جانبی این نوع ریشه ها تا شعاع 5/1 متری می تواند گسترش یابد. افزایش طولی ریشه ها به طور روزانه در یک هکتار 70 کیلومتر می باشد. ب- ساقه stem : این گیاه در بین گیاهان زراعی به علت داشتن ساقه ای بلند و خشن معروف است. قطر ساقه از یک تا 10سانتیمتر و ارتفاع ساقه بین 5/0 تا 5 متر متغیر می باشد. ارقام زراعی امروزی گیاهان تک ساقه هستند که انتهای ساقه به یک طبق یا Anthodium آنتودیوم ختم می شود. ارقامی که اصلاح شده و ساقه ی انشعابی ندارند به تیپ های تک طبقی یا Mono Anthodium و به ارقامی که ساقه ی انشعابی داشته و دارای بیشترین طبق باشد به تیپ های چند طبقی یا poly Anthodium معروفند.طی مرحله ی رسیدگی در محل اتصال ساقه ی اصلی به طبق بر اثر وزن طبق زاویه ی موجود بین امتداد ساقه و طبق بیشتر می شود. در تیپ های ایده آل این زاویه بین 115 تا 130 درجه می باشد. ج- گل: گل آذین در آفتابگردان از نوع کلاپرگ capitulum می باشد که مخصوص خانواده Astrceae بوده و طبق نامیده می شود. قطر طبق بین 10-75 سانتیمتر متغیر می باشد. در مرحله ی گلدهی طبق دارای دو نوع گل می باشد: 1- گل های کناری یا گل های زبانه ای( Ray flowert) 2- گل های مرکزی یا میله ای یا لوله ای(Disk flower) گل های کناری: در محیط خارجی طبق به تعداد یک یا دو ردیف قرار داشته و مرکز از 100 عدد تجاوز نمی کند. این گل ها اغلب زرد رنگ بوده و از سه گلبرگ تشکیل شده اند که به علت نداشتن بساک و عدم کلاله عقیم و نازا می باشد و عمدتاً برای جلب حشرات مورد استفاده قرار می گیرند. گل های مرکزی: از تلفیق 5 گلبرگ تشکیل شده اند که تعداد 5 پرچم را پوشش می دهند.این گل ها دارای تمامی ارگان های جنسی می باشند ولی کاسبرگ ندارند. برحسب قطر طبق تعداد گل های مرکزی بین 800 تا 4000 متغیر است. د- بذر: بذر آفتابگردان فندقه بوده که آکن(Achene)نامیده می‌شود. در بذر آفتابگردان پوسته دانه و میوه یکی شده که پریکارپ(Pericarp)نامیده می‌شود. پریکارپ در بر گیرنده جنین(Embyo) و برگ‌های اولیه(Colyledon) تکامل یافته و گوشتی شده می‌باشد. برگ‌های اولیه حاوی روغن و پروتئین به عنوان مواد ذخیره‌ای می‌باشد. ارقام زراعی آفتابگردان دارای دو تیپ روغنی و آجیلی می‌باشند که وزن هزار دانه‌ انواع روغنی بین 40 تا 120 گرم و انواع آجیلی بین 100 تا 200 گرم و حتی بیشتر متغیر است.آفتابگردان دارای دو نوع تیپ زراعی می باشد: الف) تیپ روغنی: در این تیپ نسبت مغز به کل فندوقه ۷۰ تا ۸۰ درصد برآورد می گردد. درصد روغن در بین گروههای این تیپ بین ۴۲ تا ۵۲ درصد متغییر می باشد وزن صد دانه بین ۴ تا ۱۲ گرم است و به منظور روغن کشی مورد استفاده قرار می گیرد. ب) تیپ آجیلی: در این تیپ درصد روغن کمتر از ۳۰ درصد می باشد ولی درصد پروتئین بالایی دارد. وزن صد دانه بین ۱۰ تا ۲۰ گرم و حتی بیشتر متغییر است و به منظور مصرف آجیلی مورد استفاده قرار می گیرد. ر- برگ: برگ ها کم و بیش قلبی با حاشیه مضرس و دندانه دار می باشد.. برگ ها نیز همانند ساقه از کرک های زبر و خشن پوشیده شده اند. تعداد برگ ها بسته به تیپ 7 تا 40 برگ متغیر می باشد. برگ ها دارای دمبرگ گوشتی و دراز بوده که با پیشرفتی به انتهای ساقه از طول آنها کاسته می شود. بزرگترین برگ ها در محدوده ی وسط ساقه قرار دارند که 60 الی 70% سطح فتوسنتز جاری و نیاز مربوط پر شدن دانه ها را به خود اختصاص می دهند برگ های کوتیلدونی به صورت متقابل (روبروی هم) می باشند در صورتی که برگ های بعدی به صورت متناوب در روی ساقه ظاهر می شوند. ارقام زراعی آفتابگردان: ۱ ) ارقام سنتتیک ۲ ) ارقام تجاری ۳ ) ارقام هیبرید ارقام سنتتیک نسبت به ارقام تجاری عملکرد و درصد روغن بیشتری دارند ارقام هیبرید بسیار پر محصول بوده و نسبت به سایر ارقام درصد روغن بیشتری دارند از ارقام هیبرید ایرانی میتوان به آذرگل / گلشید / گلدیس و از هیبریدهای خارجی به ۵۲ و ۵۳ رومانی اشاره کرد. اکثریت ارقام مورد کشت در ایران و تقریبا در دنیا ارقام تجاری اند. چرا که تهیه بذر این ارقام ساده و ارزان می باشد. نظیر رقم رکورد یا رقم آرماویرسکی. عملیات کاشت: الف) خاکهای مناسب : آفتابگردان طالب خاکهای عمیق است. در این خاکها سیستم ریشه حجیم شده لذا جذب آب و مواد غذایی نیز به موازات آن افزایش نشان می دهد. بطور کلی این گیاه در خاکهای رسی لومی – لومی و لومی رسی همراه با شن به عمل می آید. به اسیدیته خاک حساسیت کمتری نشان می دهد ولی با این همه در قلیایی بعلت تثبیت عناصر ریز مغذی ( بغیر مولیبدن را داریم ولی در خاکهای اسیدی بر عکس ) کاهش عملکرد نشان می دهد. ب) آب و هوای مناسب: آفتابگردان طالب مناطق گرم با آفتاب فراوان می باشد حداقل دما برای جوانه زدن ۵ درجه سانتیگراد ولی در دمای ۱۵ تا ۳۵ درجه سانتیگراد رشد مطلوبی نشان می دهد. گیاهی است که از نظر مصرف آب نیاز زیادی دارد و در مناطقی که حدود ۳۰۰ ملی متر بارندگی بوده و توزیع آن نیز مناسب باشد بصورت دیم کاشته می شود. نکته: حساسترین مرحله به کم آبی در آفتابگردان ۲۰ روز قبل تا ۲۰ روز بعد از گل دهی می باشد. در دوره گرده افشانی بیشترین خسارت از کم آبی بوجود می آید. آفتابگردان بعلت سیستم ریشه ای قوی و گسترده گیاهی متحمل به خشکی است. ج ) تهیه بستر و کاشت: برای تهیه بستر در پاییز سال قبل پس از اضافه نمودن ۲۰ تا ۲۵ تن در هکتار کود دامی پوسیده شخمی به عمق ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر زده می شود. عملیات تکمیل در بهار شامل شخم سطحی دیسک عمود بر هم و داندانه به منظور نرم کردن، فشرده کردن و جمع آوری بقایای گیاهی انجام می گیرد. در مناطق گرمسیر می توان آفتابگردان را در پاییز (آبان ماه) کاشت و در بهار برداشت نمود ولی در مناطق معتدل و کوهستانی حتما تاریخ کاشت در بهار خواهد بود. از ارقام زودرس یا متوسط رس می توان به عنوان کشت دوم بعد از گندم و جو پاییزه استفاده کرد. کاشت به دو صورت مسطح و جوی پشته انجام می شود. در روش کاشت مسطح بذور بصورت ردیفی در سطح بستر کاشت در داخل چاله هایی قرار می گیرند ولی در روش جوی پشته کاشت در محل داغ آب انجام می شود. این دو محاسن و معایبی دارند از جمله : در کشت جوی پشته درصد سبز گیاهچه ها و رشد بوته ها بیشتر بوده و شیوع بیماری در اطراف طوقه ها کاهش می یابد. در کشت مسطح احتمال ورس بوته ها کمتر می باشد. فاصله ردیف ها در هر دو کشت ۵۰ تا ۷۰ سانتی متر و فاصله بو ته ها روی ردیف ها ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر می باشد. نکته : تراکم گیاهی آفتابگردان را زمانی که فاصله بین ردیف ها ۶۰ و فاصله بروی ردیف ها برابر ۲۵ باشد را محاسبه نمایید. در یک متر مربع چند بوته است؟ عمق کاشت بسته به نوع کاشت از ۳ تا ۱۰ سانتی متر متغییر است در آزمایشی اعماق ۳ – ۴ – ۵ – ۷ سانتی متر سبب ۸۵ – ۹۵ – ۹۲ – ۸۴ درصد جوانه زنی شده است. مقدار بذر مصرفی ۶ تا ۸ کیلوگرم در هکتار می باشد. در ممالک توسعه یافته امروزه از عملیات شخم حداقل یا صفر استفاده می کنند. برای ارقام زودرس می توان فاصله رئیف ها را ۴۵ سانتی در نظر گرفت . در کاشت آفتابگردان می توان از ردیف کارهای ذرت پنبه و یا چغندر قند نیز استفاده نمود. د) مقدار کود مورد نیاز : ۱ - کود نیتروژنه : جذب نیتروژن در آفتابگردان به ازای تولید هر ۱۰۰ کیلوگرم دانه در حدود ۴ تا ۶ کیلوگرم می باشد. مقدار مصرف کود نیتروژنه مثل ازت که ۴۶ درصد نیتروژن دارد بسته به تیپ گیاه بین ۵۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار می باشد . در زراعت آفتابگردان کود ازته را در ۳ مرحله به خاک اضافه می کنند: ۱ – ۵۰ درصد در زمان کاشت ۲ – ۲۵ درصد در زمان ظهور طبق ها یا ۲۵ روز بعد از کاشت ۳ – ۲۵ درصد در زمان گل دهی یا ۴۵ روز بعد از کاشت . ۲ – فسفر : جذب فسفر به ازای هر ۱۰۰ کیلو گرم محصول ۲ تا ۲/۵ کیوگرم برآورد می شود. بسته به میزان فسفر خاک ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیوگرم در هکتار در زمان کاشت یا در پاییز مصرف می شود. فسفر در افزایش درصد روغن تاثیر مثبتی دارد و دانه های تکامل یافته ۷۵ درصد کل فسفر جذب شده را به خود اختصاص می دهند. کمبود فسفر موجب پوکی دانه ها می گردد. ۳ – پتاسیم : جذب پتاسیم به ازای ۱۰۰ کیلوگرم محصول ۱۰ تا ۱۲ کیلوگرم می باشد. بسته به میزان پتاسیم خاک ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار کود پتاسه در پاییز یا در زمان کاشت مصرف می شود. حداکثر این عنصر در ساقه بوده و ذخیزه آن در مقایسه با فسفر و نیتروژن در دامنه ها کمتر می باشد. اگر بعد از برداشت محصول ساقه ها در خاک دفن شوند خاک را از لحاظ پتاس غنی خواهد شد در کشور روسیه کارخانجات متعددی به منظور تولید کود پتاسه از بقایای آفتابگردان وجود دارد. ر) تناوب: براساس آزمایشات انجام یافته این گیاه بعد از لگوم ها بیشترین عملکرد و بعد از آفتابگردان کمترین عملکرد را می دهد. این گیاه بعد از گیاهان وجینین که به مقدار کافی از کودهای دامی بهره مند شده اند نتیجه خوبی می دهد و می تواند در تناوب با غلات نیز قرار گیرد. آفتابگردان به بقایای علفکش آترازین در خاک حساس است لذت توصیه می شود بعد از برداشت زراعت قبلی که در آن آترازین مصرف شده است شخم عمیق انجام گیرد. عملیات داشت : شامل آبیاری - خاک دهی پای بوته - کود دهی - تنک کردن و مبارزه با آفات بیماریها و علفهای هرز. الف) آبیاری: آفتابگردان برای تولید محصول بیشتر به آب فراوان نیاز دارد ولی در شرایطی که بسیاری از گیاهان توانایی تولید محصول را ندارند. آفتابگردان محصول مناسبی تولید می کند. بهترین نشانه برای نیاز به آب در آفتابگردان وضعیت افتادگی برگهای این گیاه است. در اوایل رشد نیاز آبی گیاه کم است ولی کمبود آب در این مرحله سبب کاهش سطح برگ و در نهایت کاهش عملکرد دانه می شود. تعداد دفعات آبیاری بسته به نوع و بافت خام متغییر بوده و معمولا حدود ۲۰ روز قبل از برداشت آبیاری را قطع می کنند. ب) خاک دهی پای بوته : یکی از مشکلات کاشت آفتابگردان بصورت جوی پشته احتمال ورس بوته ها است لذا زمانی که ارتفاع بوته ها به ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر رسید عملیات خاک دهی پای بوته انجام می شود. ج) مبارزه با آفات و بیماریها و علفهای هرز: با توجه به اینکه آفتابگردان در دو هفته اول رشد کند دارد لذا احتمال غلب شدن علفهای هرز وجود دارد. بطور کلی حفظ محیطی عاری از علفهای هرز در مرحله ۳۰ تا ۴۰ روز اول دوره رشد از اهمیت بیشتری برخوردار است. اولین وجین زمانی که ارتفاع بوته ها به ۱۰ الی ۱۵ سانتی متر رسید انجام می گیرد. وجین بعدی پس از رسیدن ارتفاع به ۲۵ سانتی متر و وجین های بعدی بنا به ضرورت انجام میگیرد. عمل وجین به صورت دستی یا مکانیزه یا مبارزه شیمیایی انجام می گیرد. از علفکش پرومترین یا از سمومی نظیر لاسو در مرحله ۳ یا ۴ برگی می توان استفاده کرد. نکته ۱ ) : از مهمترین آفات گنجشک است که می توان از توری برای پوشاندن طبق ها استفاده نمود. از دیگر آفات می توان به کرم طوقه بر یا آگروتیس – پروانه کارادینا و کرم سوراخ کننده برگ اشاره کرد. برای مبارزه از سمومی نظیر مالاتیون و دیازینون (سموم تماسی ) و یا متاسیتوکس (سم سیستمیک ) استفاده نمود. نکته ۲ ) : از بیماریهای مهم می توان به پوسیدگی ریشه و پوسیدگی طوقه و سفیدک دروغین اشاره کرد که ضدعفونی بذور با قارچ کش های سرزان – تری تیزان – تیرام – مانکوزب ( دو یا سه در هزار ) استفاده کرد. د) تنک کردن: در صورت کشت متراکم و نزدیک بودن فاصله ۲ بوته و همچنین در کشت کپه ای احتمال رشد زیاد در اثر رقابت و نیز افزایش احتمال ورس وجود ( کشت کرپه : دیر کشت – کشت کپه : کشت چندین بذر در یک چاله – هراکشت و وراکشت : متوسط کشت – زود کشت – خشکه کاری: کشت قبل از آبیاری – هیرم کاری : کشت بعد از آبیاری) دارد. لذا عملیات تنک کردن همزمان با عملیات مبارزه با علف های هرز انجام می گیرد. برداشت : بهترین زمان برداشت موقعی است که پشت طبق ها به رنگ زرد مایل به قهوه ای در آمده باشد. در مزارع کوچک برداشت با داس انجام می گیرد. پس از برداشت طبق ها به منظور خشک شدن ۳ تا ۴ روز در زیر آفتاب قرار می گیرند. بعد با زدن ضربه به پشت طبق دانه ها را جدا می کنند. در مزارع بزرگ از کمباین غلات که مجهز به هد آفتابگردان است استفاده می کنند. عملکرد آفتابگردان در ایالات متحده ۳ تا ۳/۵ تن در هکتار و در آرژانتین ۲ تا ۳ تن در هکتار و در ممالک آفریقایی ۰/۵ تن در هکتار و در ایران ۲ تا ۳ تن در هکتار می باشد.
برچسب‌ها: عملیات کشاورزی
نوشته شده در تاريخ توسط مهندس الهام درویشیان
كچلي يا اسكالد ، در درجه اول يك بيماري برگي در جو و چاودار است كه توسط قارچي موسوم بهRhynchosporium scalis ايجاد مي شود . گرچه ممكن است ساير غلات وحشي (گراسها ) نيز آلوده شوند كه در اين صورت گياه آلوده به صورت منبع آلودگي ، به توسعه بيماري كمك مي‌كند.

 كچلي يكي از بيماريهاي مهم جو در نواحي معتدل سرد مرطوب و مرتفع مناطق گرمسيري است . عامل بيماري بيشتر برگهاي جو را مورد حمله قرار مي دهد ؛ اما در مواقعي كه بيماري شديد است ممكن است پوششهاي گل و ريشكها نيزآلوده شوند

 بيماري را از روي علائم برگي مي‌توان براحتي تشخيص داد . علائم اوليه به صورت لكه هاي كوچك بيضوي يا دوكي شكل است . مركز لكه ها به رنگ خاكستري مايل به سفید است و اطراف آنها توسط يك نوار قهوه اي يا مايل به قرمز احاطه شده است . باگذشت زمان لكه هاي كوچك توسعه يافته و به يكديگر مي‌پيوندند و لكه هاي بزرگتر با ابعاد و اشكال مختلف بوجود مي‌آيد . مركز لكه ها نيز ممكن است از خاكستري مايل به آبي تا قهوه اي تيره تغيير رنگ دهد .

اسپورزايي قارچ در شرايط آب و هوايي خنك و مرطوب به خوبي صورت مي‌گيرد . شرايط گرم و خشك موجود در مرحله رسيدن خوشه هاي گياه ، سبب كاهش تعريق يا توقف توليد اسپور مي شود . لكه هاي ايجاد شده در روي گياه ميزبان ، محيط بسيار مناسبي براي نفوذ و رشد ساير عوامل بيماري زا ست . كنيديهاي قارچ توسط ميسليومهاي كنيدي زا و به وصورت يك لايه ژلانتيني نازك ، در سطح لكه ها ايجاد مي شود . توده كنيدي به صورت يك لايه متراكم و مرطوب از سلولهاي مخمري شكل بي رنگ تشكيل مي شود . كنيديهاي بي رنگ با يك ديواره عرضي به شكلهاي مختلف و معمولاً داراي نوك هستند . اندازه اسپورها به 3-5*16-20 ميكرون مي‌رسد . بعضي كنيدي ها در محل نوك داراي خميدگي هستند . زمستانگذراني قارچ به صورت ميسليوم روي بقاياي گياهي آلوده صورت مي گيرد . توليد اصپور معمولاً در اوايل فصل كه هوا خنك و مرطوب است ، صورت مي‌ گيرد . كنيديها مسئول ايجاد آلودگي اوليه و ثانويه هستند .


برچسب‌ها: بیماری های مهم گیاهان زراعی
نوشته شده در تاريخ توسط مهندس الهام درویشیان

از مهمترين آفت انباري مي باشد . حشره کامل سوسکي با بدني کشيده است . لارو حشره دراز و کشيده است و در پشت هريک از حلقه هاي بدن دو لکه تيره متقارن وجود دارد . اين حشه از مواد گوشتي و فرآورده هاي گياهي تغذيه مي کند ولي خسارت چنداني ندارد. طول عمرحشره کامل طولاني است بين 6 ماه تا 3 سال است . طول دوره رشدي حشره از تخم تا حشره کامل در شرايط مساعد حدود 28 روز است و 3 تا 4 نسل در سال دارد و در مناطق گرمسير تعداد نسل آن به 6 تا 8 نسل در سال مي رسد.

 براي مبارزه

براي ضدعفوني انبار هاي خالي مي توان از تکيبات فسفره مثل اکتليک به ميزان 1 تا 2 گم ماده موثره براي هر متر مربع به صورت محلول پاشي استفاده کرد

استفاده از قرص هاي حاوي فسفات آلومنيم و منيزيم به ميزان 5-6 قرص به ازا هر تن محصول يا 1-2 قرص به ازا هر مترمکعب فضاي باز


برچسب‌ها: آفات انباری
نوشته شده در تاريخ توسط مهندس الهام درویشیان

حشره کامل سرخرطومي کوچکي به نگ قهوه اي است و روي پيش گرده از فرورفتگي هاي گرد پوشيده شده است. رنگ عمومي بال پوش ها قهوه اي تيره و روي هر بال پوش ها دو لکه بزرگ به نگ قهوه اي روشن ديده مي شود. خرطوم نرها نسبت به ماده ها ضخيم تر است و هم کوتاه تر است.

خسارت عمده حشره در درجه اول مربوط به لارو است . طول عمر حشره کامل به طور متوسط 4 تا 5 ماه است و تعداد تخم هاي گذاشته شده 400 تا 576 عدد مي باشد.

براي مبارزه براي ضدعفوني انبار هاي خالي مي توان از تکيبات فسفره مثل اکتليک به ميزان 1 تا 2 گم ماده موثره براي هر متر مربع به صورت محلول پاشي استفاده کرد

استفاده از قرص هاي حاوي فسفات آلومنيم و منيزيم به ميزان 5-6 قرص به ازا هر تن محصول يا 1-2 قرص به ازا هر مترمکعب فضاي باز


برچسب‌ها: آفات انباری
نوشته شده در تاريخ توسط مهندس الهام درویشیان

فهرست مطالب

1-   اهمیت آفات انباری در جهان و ایران

2-    گروه بندی آفات انباری

3-    سخت بالپوشان

4-    پروانه‌ها

5-    سایر حشرات

6-    کنترل آفات حشره‌ای

7-    کنه‌‌های انباری و کنترل آنها

8-    جوندگان و کنترل آنها

9-قرنطینه آفات انباری و شرایط تاسیس انبار

10- تصاویر آفات انباری

10- منابع مورد استفاده

 

مقدمه

 

اهمیت آفات انباری در جهان و ایران

انبار کردن محصولات کشاورزی به منظور استفاده در سایر فصل‌های سال و یا جهت انتقال به سایر مناطق امری ضروری است. درصدی از مواد غذایی انبار شده در اثر عوامل مختلف زنده و غیر زنده از بین می‌رود. این زیان به سه گروه دسته‌بندی می‌شود: زیان کمی، کیفی و بهداشتی. آمار و ارقام سازمان‌های رسمی بین‌المللی و محلی نشان می‌دهد که هر سال مقدار قابل توجهی از تولیدات کشاورزی جهان سوم به وسیله آفات در انبارها از بین می‌رود و میلیاردها تومان زیان وارد می‌شود به عنوان مثال برخی از سوسکها مانند شپشه برنج و شپشه گندم می‌توانند در شرایط مناسب همه محتویات دانه‌های غلات را خورده و تنها پوست آنها را باقی گذارند یا خسارت سوسکهای حبوبات مانند سوسک چینی و چهار نقطه‌ای در برخی از موارد با اندازه‌ای شدید است که در مدت کوتاهی همه محصول را ازبین می‌برد.

حمله آفات انباری و کم توجهی به اصول نگهداری فرآورده‌های کشاورزی گاهی زیانهای کیفی بسیار مهمی را به دنبال می آورد که سبب تغییر ترکیب شیمیایی، رنگ و مزه محصول شده در نتیجه، نه تنها ارزش تجاری و مرغوبیت آن به شدت کاهش می‌یابد بلکه گاهی مشکلات بهداشتی قابل توجهی را نیز در مصرف‌کنندگان، اعم از انسان یا دامها و طیور اختلالات گوارشی شدیدی ایجاد کرده است یا کارگرانی که در دباغخانه‌ها با پوست‌های آلوده به سوسک Drermestes سرو کار دارند به بیماری ساه زخم گرفتار می‌شوند و همچنین کارگرانی که در انبارهای پر گرد و خاک و آلوده به آفات مشغول کار هستند در اثر تنفس از هوای آلوده، به بیماریهای مجاری تنفسی و آلرژی‌های پوستی (درماتیت‌ها) مبتلا می‌شوند.

خسارت آفات انباری در مناطق مختلف متفاوت است. در مناطق گرمسیری به دلیل مستعد بودن شرایط برای فعالیت آفات انباری و همچنین در کشورهای جهان سوم و در حال پیشرفته به دلیل عدم امکانات و شرایط بد نگهداری محصولات خسارت بیشتر است. براساس آمار تقریبا 10 درصد غلات در اثر خسارات آفات انباری در مناطق مختلف جهان از بین می‌رود. در کشور ما نیز طبق اظهارات مقامات رسمی هر سال 10 تا 20 درصد محصولات کشاورزی به طور متوسط در انبارها به وسیله آفات و عوامل مختلف از دست می‌رود. مسلم است که این خسارت در بعضی از نقاط کشور ودر مورد پاره‌ای از محصولات به مراتب بیش از این مقدار است. بررسی‌های اکونوسکی نشان داد که که برای تامین غذای 10 موش صحرایی، در طول یک سال ، 34 کیلو غلات، 75 کیلو علوفه سبز و همین اندازه نیز چغندرقند لازم است. جوندگان بیش از آن مقداری که می‌خورند محصول را به علت آلوده کردن با فضولات و ادرار خود، غیر قابل مصرف می‌سازند.  

بعضی از آفات هم در مزرعه و هم در انبار خسارت می‌زنند مثل بید غلات (Sitotroga cerealella) و سوسکهای حبوبات حمله خود را نخست از مزرعه و هنگام رسیدن محصول آغاز می‌کنند سپس پس از برداشت محصول به انبارها وسیلوها و مغازه‌ها راه پیدا کرده و بقیه زندگی خود را در این مکان‌ها می‌گذرانند. گروه دیگر مانند شپشه گندم(Sitophilus granaries) و اغلب حشرات انباری دیگر از روشنایی گریزان بوده و منحصراً در محیط‌های بسته و تاریک روی محصولات مختلف زندگی می کنند و این حشرات در شرایط مناسب انباری، در تمام طول سال، پی در پی تولید مثل می‌کنند و خسارات سنگینی به بار می‌آورند.

بسیاری از آفات و عوامل بیماریزای محصولات کشاورزی که روزی پراکنش جغرافیایی انها محدود به مناطق خاصی از جهان بوده است، امروزه به سبب افزایش بی سابقه رفت و آمد‌های بین‌المللی و توسعه صادرات و واردات کشاورزی تقریباً به همه جای دنیا گسترش پیدا کرده‌اند. ورود آفات و عوامل بیماریزای جدید از کشوری به کشور دیگر و استقرار و سازگار شدن آنها، گاهی تا نابودی محصول پیش می‌رود.

عوامل زیان‌آور محصولات انباری به دو گروه زنده و غیر زنده تقسیم می‌شوند عوامل زنده شامل حشرات، کنه‌های انباری، موش‌ها، پرندگان و میکرو ارگانیسم‌ها می‌باشند. عوامل غیر زنده مانند گرما و رطوبت در محیط انبار، نه تنها فعالیت حشرات و کنه‌ها را تشدید می‌کند بلکه نشو و نمای میکروارگانیسم‌های گوناگون مانند قارچها و باکتری‌ها را نیز سرعت می‌بخشد.

بالپولکداران

1-   خانواده Pyralidae

در این خانواده مهمترین آفات انباری متعلق به جنس‌های Ephestia, Plodia , Myelois است که در شرایط انباری به آرد، سبوس، میوه‌های خشک، غلات و مواد غذایی گوناگون زیانهای سنگینی وارد می‌کنند. در زیر به گونه‌هائی که ازلحاظ محصولات انباری در ایران حائز اهمیت هستند می‌پردازیم:

پروانه آرد Anagasta(Ephestia) Kuehniella Z.

طول بدن این پروانه 10- 14 میلی متر و پهنای آن با بالهای باز 20-25 میلیمتر می‌باشد. بالهای جلوئی به رنگ مایل به خاکستری است که در روی آنها نوارهای عرضی و لکه‌های تیره رنگ دیده می‌شود. بالهای عقبی به نسبت پهن و به رنگ مایل به سفید و حاشیه آنها مجهز به ریشکهای ظریف است. این پروانه به علت داشتن سر کوچک کروی شناخته می‌شود. پالپ‌های لب پائین برجسته و مانند شاخهائی به سوی جلو کشیده شده اند. در ناحیه سر برعکس دیگر گونه‌ها فاقد فلس می‌باشد.

لاروهای این آفت یکی از آفات مهم آرد می‌باشد و اغلب در آسیاب‌ها، نانوائیها و انبارهای آرد دیده می‌شود. پروانه‌های این آفت فعالیت شبانه دارد و روزها روی دیوارها و یا داخل توده آرد دور از نور سپری می‌کنند. پروانه‌های ماده پس از جفت گیری بلافاصله تخمریزی می‌کنند. هر پروانه ماده در طول 4 تا 5 روز 200 تا 300 تخم خود را در داخل توده آرد و یا روی کیسه آرد قرار می‌دهند. این دوره 4 تا 14 روز طول می‌کشد. تخم‌ها سفید رنگ و بیضوی می‌باشند. لاروها پس از تفریخ از تخم بلافاصله از آرد تغذیه می‌کنند و تار می تنند. در اثر فعالیت لاروها و وفور پوسته‌های لاروی، فضولات و تارهای حاصل از آنها، آرد ارزش نانوائی خود را ازدست می‌دهد.. طول لارو کامل به 15-18 میلی‌متر می‌رسد. لاروها درون پیله در داخل آرد شفیره می‌شوند. تعداد نسل آفت روی آرد ذرت در سال 4 نسل، روی سبوس گندم 4-5 نسل، روی سویا 3-4 و روی ماکارونی 2 نسل است.

سایر گونه‌های مهم جنس Ephestia عبارت است از:

پروانه کاکائو Ephestia Elutella Hb

پروانه خشکبار Cadra(=Ephestia) cautella (Walk.)

 

شبپره خرنوب Apomyelois(=Ectomyelois) ceratonia Z.

اخیراً این آفت پسته و انار گزارش شده است. حشره کامل شب‌پره نسبتاً کوچکی است به طول 7-8 میلی‌متر که پهنای بدنبا بالهای باز حداکثر 24 میلیمتر است. رنگ بال جلوئی از خاکستری روشن تا خاکستری تیره تغییر می کند که در مرکز و انتهای آنها نوارهای عرضی مشخصی دیده می‌شود. لارو به رنگ قرمز پشت گلی و سر ان قهوه‌ای رنگ است.حداکثر طول لارو 12-15 میلی‌متر است. پروانه در اوائل فصل بهار روی فعالیت خود را روی میزبانهای مختلف آغاز می‌کند. اواخر تیر و مرداد که به تدریج در پوسته روئی پسته ترکیدگی ایجاد می‌شود مکان مناسبی برای تخمریزی حشره می‌باشد. حشره ماده تخم‌های خود را به صورت تک تک در درون شکاف قرار می دهد. ‌لاروها ابتدا زردرنگ و به تدریج نارنجی رنگ می‌شود لارو جوان از طریق خندان پسته و یا دم میوه وارد دانه شده و تغذیه می‌کند. و از دانه تغذیه می‌کند. شفیره نیز داخل دانه در درون پیله سفیدرنگی تشکیل می‌شود. مدت لاروی وشفیرگی 42 روز طول می‌کشد. با برداشت محصول به انبار منتقل شده و فعالیت با شدت بیشتری ادامه می‌یابد.

این آفت روی اکثر خشکبار در انبار فعالیت می‌کند همچنین آفت مرکبات نیز محسوب می‌شود. این آفت همه جائی (Cosmopolite) بوده و در کشورهای مدیترانه‌ای روی محصول خرنوب فعالیت می‌کند. 

پروانه کرم خرما Myelois(=Ectomyelois) decolor

 سیکل زندگی این آفت مشابه شب‌پره خرنوب اما این آفت کمی بزرگتراز آن است و روی خرما دیده شده است.

شب‌پره هندی Plodia interpunctella Hb.

این آفت پلی فاژ و همه جائی می‌باشد. طول بدن حشره کامل 8 میلی‌متر و عرض بدن با بالهای باز 16 تا 20 میلی متر است. در حدور یک سوم بالهای جلوئی در سمت قاعده به رنگ خاکستری روشن و دوسوم بقیه در سمت راس به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز است. در سر انبوهی از فلس دیده می‌شود که مانند منقاری به سمت جلو بدن کشیده شده است.

این آفت به اکثر محصولات انباری حمله می‌کند. هر پروانه ماده به صورت تک تک یا توده‌ای 150 عدد تخم خودر راروی مواد خوراکی قرار می‌دهد. لاروهای حاصل از تفریخ تخم به شدت تغذیه نموده و تار می‌تنند. طول دوره لاروی یک ماه است . و در سال 2-5 نسل دارد.

لاروهای این حشره و کرم ارد به شدت به وسیله زنبورهای پارازیتوئید Microbracon hebetor  و Habrobracon juglandis   (Braconidae) پارازیته می‌شوند.

 

پروانه موم خوارGalleria mellonella L.(Pyralidae Lep.)

پروانه موم خوار یا موم شب پره ای است به نسبت بزرگ که طول بدن آن 20 میلی متر و عرض بدن با بالهای باز 20 تا 30 میلی متر است رنگ آن بسیار متغیر است به طوریکه در نرها از سفید نقره ای تا خاکستری روشن همراه با چند لکه و در ماده ها از خاکستری تیره تا قهوه ای تغییر می کند.انتهای شکم در ماده ها باریک و کشیده و در نرها تا حدودی گرد است.فعالیت حشرات کامل به هنگام شب صورت می گیرد. و ورزها د رپناهگاههای مختلف به حالت استراحت به سر می برند.پروانه ها یک روز پس از ظهور جفت گیری نموده و ماده ها 24 ساعت بعد تخم ریزی را آغاز می کنند.تخم ها به صورت توده ای روی مواد غذایی گذاشته می شوند.هرماده در طول زندگی خود 200 تا 800 عدد تخم می گذارد.با توجه به توان تخمریزی بسیار زیاد،این حشره را به عنوان میزبان برخی زنبور های پارازیت پرورش و تکثیر می کنند.

تخم ها معمولاً بعد از 7 تا 10 تفریخ می شوند.لاروهای جوان ابتدا از عسل تغذیه می کنند و سپس به موم حمله می کنند و در درون موم تونل حفر می نمایند تونل های غذایی با تارهای ابریشمی سفید رنگ پوشیده می شود.

لاروهای بزرگ در شرایط کمبود غذا از لاروهای کوچک تغذیه می کنند(کانیبالیسم).

دوره ی لاروی در شرایط یکسان اکولوژیک بسیار متغیر استو از 22 تا 40 روز طول می کشد.لارو پس از رسیدن به رشد کامل محیط عذایی را ترک و برای شفیره شدن در پناهگاه مناسبی مستقر می شود و شروع به تنیدن پیله می کنند.برای این منظور لارو نخست به پیش شفیره و سپس به شفیره و حشره کامل تبدیل می شود.زمستان گذرانی این حشره در درون پیله به حالت پیش شفیره انجام می شود.طول یک نسل این آفت متغیر و از 30 تا 56 روز گزارش شده است.

لارو این پروانه در درجه اول یک آفت انباری است که از موم بویژه موم سیاه در انبارها ،مغازه ها ، و خانه های گرم تغذیه می کند.در درجه دوم به کندوهایی که به سبب عدم رسیدگی منظم ، فاقد اصول بهداشتی بوده و یا به علل مختلف ضعیف هستند نیز مورد حمله این آفت قرار می گیرند.پروانه موم در بیشتر نقاط ایران به ویژه در مناطق گرمسیری دیده شده است.

این آفت در شرایط مناسب به فاصله ی کوتاهی زنبوران عسل را وادار به مهاجرت می کند.زنبورداران باید علاوه بر تمیز و قوی نگه داشتن کندوهای محتوی کلنی زنبور عسل ،قابهای خالی را به طور منظم در کندوهای سالم قرار دهند و تمام منافذ آنها را به خارج ، به هر وسیله ممکن مسدود نمایند و یک قرص نستوکسین در هر کندو قرار دهند یا حدود 100 تا 200 گرم ---------- در کیسه یا پاکت کاغذی ریخته و داخل کندو و روی قاب ها قرار دهند.استفاده از thurinyiensi Bacillus نیز علیه این آفت متداول است.

خانواده Gelechidae 

بید سیب زمینی Phthorimaea operculella zell.

آفت مهم سیب زمینی در بیشتر نقاط جهان است.لارو آفت نه تنها به غده های سیب زمینی بلکه به بادمجان ، گوجه فرنگ وتوتون حمله می کند.این آفت سابقاً از آفات قرنطینه ای کشور بود ولی در سال 1363 از کرج گزارش گردید.

حشره کامل به طول 7-6 میلی متر و عرض بدن با بالهای باز 12 میلی متر است.بالهای جلویی به رنگ خاکستری مایل به قهوه ای با لکه های تیره پراکنده می باشد.

حشرات کامل پس از جفت گیری بعد از 10 تا 48 ساعت شروع به تخمریزی می کنند .هر پروانه ماده 40 تا 80 عدد تخم می گذارد.تخم ها به صورت تک تک یا توده ای در پشت برگ روی جوانه های بوته سیب زمینی ،خاک و در انبار روی غده ها اطراف چشم غده قرار می دهد.لارو جوان پس از تفریخ از تخم ، نخست پیرامون خود تارهای ابریشمی تنیده و پناهگاه لوله ای شکل بوجود می آورد،سپس در محل جوانه غده یا اپیدرم را سوراخ و ضمن تغذیه به تدریج وارد آن می شود.طول لارو حداکثر به 10 تا 12 میلی متر به رنگ سفید و تا حدودی در قسمت پشت بدن گلی رنگ در سطح بدن نقاط تیره رنگی حاوی مو دیده می شود.شفیره ها در داخل تونل لاروی با سطح گونی حاوی سیب زمینی یا شکاف در و دیوار دیده می شوند.دوره شفیرگی 10 تا 30 روز طول می کشد و تعداد نسل آن در سال به 6 نسل نیز می رسد.چندین لارو در یک غده دیده شده است.

کیسه های سیب زمینی را می توان با محلول نیم درصد لیندین از حمله آفت محفوظ داشت.

 

 

 

بید غلات sitotroga cerealelle

یکی از آفات مهم انباری است که لارو آن از محتویات دانه ای گندم،ذرت،جو،ارزن و چاودار تغذیه کرده و خسارت زیادی را وارد می کند.این آفت همه جایی بوده و در تمام طول سال فعال است.حمله آفت از مزرعه شروع می شود و در انبار ادامه می یابد.

حشره کامل به طول 6 میلی متر و عرض بدن با بال های باز 6 تا 12 میلی متر.بال های جلوئی باریک و در انتها نوک تیز به رنگ سفید مایل به زرد با چند لکه پراکنده در سطح آن.لاروهای این حشره علاوه بر خسارت کمی ضمن تغذیه فضولات خود را در درون دانه ها انباشته و همرا ه پوسته های لاروی و تارهای تنیده شده کیفیت دانه را به شدت دگرگون می سازند در نتیجه ارزش اقتصادی و مرغوبیت محصول پایین می آید.لاروها پس از رسیدن به رشد کامل ابتدا به وسیله آرواره های خود پوست دانه را به شکل دایره و به قطر یکی میلی متر به گونه ای می برند که حشره کامل با مختصر تکان آن آن را تکان زده و خارج شده و سپس در درون پیله تبدیل به شفیره می شوند.بهترین شرایط برای فعالیت این حشره دمای 25 تا 30 درجه و رطوبت 60% است.

زمستان به صورت پروانه کامل در انبار به سر می برند به محض گرم شدن هوا جفت گیری نموده و روی غلات به تعداد 40 تا 100 تخم توسط هر حشره قرار داده می شود.لاروهای تفریخ شده وارد دانه شده و تغذیه می کند.لارو کامل به 14-12 میلی متر می رسد.

خانواده Tinidae

مشهور به بید های پشم هستند.

بید لباس Tineolea biselliella

پروانه کوچکی که طول بدن حشره کامل 12 میلی متر و عرض بدن با بالهای باز 12-6 میلی متر است.

لارو بید لباس از مواد کراتینی مانند انساج پشمی،موئی و پرها و پرندگان تغذیه می کند.مواد سلولزی مانند انساج پنبه ای و نخی و ابریشم مصنوعی غذای مناسبی برای این حشره نیست ولی در صورت نبودن از این انساج تغذیه می کند.

بیدهای ماده پس از جفت گیری تخمهای خود را به طور پراکنده در روی پارچه و یا موادی که لاروها بتوانند از آنها تغذیه کنند می گذارند.هر ماده حدود 150-100 عدد تخم می گذارد که پس از 8 تا 10 روز تفریخ می شوند ولارو شروع به تغذیه می کند.لاروها پس از رشد کامل درون پیله ای که تنیده اند تبدیل به شفیره می گردند.این حشره در سال 2 تا 4 نسل دارد.بر اساس نتایج مطالعات انجام شده لاروهای حاصل از تخم های یک پروانه ماده در سال می توانند 30 کیلوگرم پشم را از بین ببرند.

برای جلوگیری از بید زدگی از گلوله ها یا پودر نفتالین یا نوارهای آلوده به گامکسان می توان استفاده نمود.

بید خز Tineola pellionella

پروانه کوچکی است به طول 12-9میلی متر و عرض بدن با بالهای باز 17-11 میلی متر است بالهای جلویی خاکستری شفاف با سه لکه تیره رنگ روی آن است.لارو این آفت از مواد پشمی مختلف ،مصنوعات پوستی و خز تغذیه کرده و زیان می رساند.

لارو بید خز برعکس بید لباس از باقیمانهد مواد تغذیه کرده همراه با تارهایی که متند برای خود پناهگاه می سازد این پناهگاه به صورت کیسه ای بدن لارو را در بر می گیرد. و این کیسه را با خود همیشه حمل می کند.لاروها موقع تغذیه قسمتی از بدن خود را از کیسه خارج کرده و هنگام استراحت کاملاً خود را در آن مخفی می کنند و فضولات را مرتباً از دهانه دیگر پناهگاه بع بیرون می ریزند.مواد مورد تغذیه این لارو عبارت از مواد کرآتین ،پارچه ها و پشمی-قالی ، ابریشم و خز.پس از طی دوره لاروی درون پناهگاه تبدیل به شفیره می گردند.وپس از 10 تا 15 روز حشرات کامل ظاهر می گردند این حشره در سال 2 تا 4 نسل دارد.مبارزه با آن مشابه بید لباس است.

بید قالی Trichophaga tepetzella

یکی از بزرگترین بیدهاست.عرض بدن با بالهای باز 24-20 میلی متر است.سر سفید رنگ،قفسه سینه و یک سوم بالهای جلویی قهوه ای و بقیه سطح بال ها سفید کرم و همراه با لکه های قهوه ایاست.اهمیت آن کمتر از در بید قبلی است و بیشتر به منسوجاتی که دارای بافت درشت هستند مثل قالی حمله می کنند.

بید ذرت Nemapogan(=tinea) granella L.

این آفت به ذرت و سایر غلات و همچنین خشکبار در انبار حمله می کند و در سال یک نسل دارد.

 

 

راسته Tysanura

خانواده Lepismatidae

دم موئی نقره ای Lepisma saccharina L.

بدن حشره بالغ از پولک های نقره ای و شفاف پوشیده شده است.طول حشره 12-11 میلی متر است.سه زائده مفصلی بلند در انتهای بدن دیده می شود.این حشره در اکثر نقاط دنیا دیده شده است.حشره بالغ در محلهای تاریک و مرطوب زندگی کرد.بعد از جفت گیری تعداد 100 عدد تخم خود را در شکافهای در ودیوار یا روی مواد غذایی به طور انفرادی یا دسته ای می گذارد.دوره ی انکوباسیون تخم 43 روز طول می کشد.دوره ی تکاملی حشره 2 تا 3 سال طول می کشد و حشره بالغ در شرایط مناسب 5/3 سال عمر میکند.این حشره به طور کلی در انبارها و منازل از مواد نشاسته ای ،آرد،شکر،شیرینیها،کاغذ،عکس،محصولات، چوبی،انساج نخی و پشمی و سایر مواد غذایی و همچنین پوست ریخته شده انسان تغذیه می کند.

راسته سوسری ها Blattodea

خانواده Blattidae

سوسری شرقی                        Blatta orieatolis

سوسری شرقی به رنگ سیاه و قهوه ای خیلی تند است .بالهای حشره نر رشد کافی کرده است در صورتیکه در حشره ماده هر دو جفت بال از بین رفته و یا خیلی کوچک هستند.طول حشره نر وماده حدوداً 5/2 سانتی متر است.

حشرات نر وماده جفت گیری نموده و بعد از 10 تا 15 روز شروع به تخم ریزی می کنند.کیسه تخم به مدت 12 ساعت تا 5 روز به انتهای شکم چسبیده و بعد در محل مناسب رها می کنند.یک حشره ماده در طول 4 روز 10-8 عدد کیسه تخم می گذارد.در 30 درجه سلسیوس تفریخ تخم 42 روز طول می کشد. در شرایط آزمایشگاه دوره ی تکامل این حشره 800-311 روز طول می کشد و عمر ماده بالغ 181-34 روز است.

سوسری ها به طور کلی از مواد بسیاری مانند غلات ،مواد قندی،آبجو،سیب زمینی ،فرآورده های آردی ،سبزیجات،محصولات حیوانی،و حتی اشیاء پشمی، پوست، عکس، کتاب،کاغذ،حیوانات مرده را مورد حمله قرار می دهند و از نظر بهداشتی و مواد غذایی را با فضولات خود و میکروبهائی که انتقال می دهند آلوده می کنند.

خانواده Blattellidae

سوسری آلمانی Blattella germanica

سوسری آلمانی به رنگ زرد و یا قهوه ای روشن بطول 5/1-1 سانتی متر.بالها در حشرات نر وماده رشد کرده است.بدن ماده ها نسبت به نرها پهن تر بوده و در روی سینه این حشرات  دو باند طولی برنگ تیره وجود دارد.کیسه تخم برنگ قهوه ای براق است.

این سوسری در تمام نقاط دنیا وجود دارد .این حشرات بعد از جفت گیری 7-4 روز بعد از تخم ریزی می کنند.هر حشره ماده در طول عمر خود 7 عدد کیسه تولید می کند و در هر کیسه 40 عدد تخم قرار می گیرد.این حشره نیز کیسه تخم را تا زمان تفریخ با خود حمل می کند.دوره تکامل این حشره در دمای 30 درجه و رطوبت 70% 36 روز است.

 

خانواده Blattidae

سوسری آمریکایی

 

Periplaneta American L.

برنگ قرمز مایل به قهوه ای بطول 5/3 سانتی متر است. بال هل رشد زیادی کرده و طویل تر از بدن می باشند . شاخک ها تیر از بدن درازتر است . کیسه تخم پررنگ قرمز مایل به قهوه ای محتوی 16 عدد تخم می باشد و طول آن کمتر از 1 سانتی متر است . این حشرات در زیر زمین خانه ها و اطراف لوله های آب دیده می شوند . حشره ماده کیسه تخم را مدت چند ساعت تا چهار روز در انتهای شکم یا ........... حمل می کنند. دوره ی تکامل تخم 38 تا 49 روز است . یک حشره ماده در طول عمر خود تا 14 عدد کیسه تولید می کند . در 27 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی حداقل 30% دوره تکامل حشره 6 ماه می باشد. حشره بالغ ماده 102 -588 روز و بطور متوسط 440 روز عمر می کند .

راسته    Orthoptera 

خانواده   Gryllidae

سیر سیرک خانگی Gryllus domesticus

سر حشره بزرگ برنگ زرد مایل به قرمز با دو نوار عرضی قهوه ای بین شاخک ها و چشم ها است . شاخک ها موئی و بلند و سینه اول تقریباً چهار ضلعی می باشد طول حشره بالغ 12 تا 20 میلی متر است.

در تمام جهان انتشار دارد. در همه خانه ها ، انبارها و جاهای مرطوب وجود دارد . سیر سیرک ها خیلی فعال بوده و بیشتر شب ها حرکت و فعالیت می کنند . در حشره ماده 40 تا 170 عدد تخم می گذارد . دوره  تفریخ تخم 8 تا 12 هفته و دوره پورگی 30 تا 32 هفته طول می کشد و در طول این مدت 9 تا 11 مرتبه جلد عوض می کنند.

این حشره از بقایای مواد غذایی همچنین از پشم ، پنبه ، لباس

ف کاغذ ، میوه و گوشت تغذیه می کند . حتی از حشرات مرده.

راسته دوبالان   Diptera

مگس پنیر Piophila casei L. (Piophilidae)

مگس پنیر به طول 5-4 میلی متر و برنگ سیاه براق یا قهوه ای است . کوچکتر از مگس خانگی است و برخلاف مگس خانگی که بالها در هنگام استراحت بصورت مثلثی قرار می کیرد در این مگس بال ها در راستای بدن روی شکم قرار می گیرند.

بعد از جفت گیری هر مگس ماده حدود 60 عدد تخم خود را در سطح پنیری با مواد غذایی دیگر بصورت توده ای می گذارد .

دوره تفریخ تخم در دمای 21 درجه حدود 30 ساعت طول می کشد . لاروها بشدت از پنیر تغذیه می کنند و طول آن ها در آخرین مرحله ی رشدی به 8 تا 10 میلی متر می رسند .طول ئوره ی لاروی 8 تا 15 روز بطول می انجامد . این لارو در سنین پایین می خزد ولی در سنین بالا با جهش های عمودی جابجا می شود شبیه فنر خود را گرد کرده و باز می شود به این دلیل به آن کرم جهنده نیز می گویند. یک لارو در ظرف 10 دقیقه بطور متوسط متواند پنجاه بار تا ارتفاع 20 سانتی متر به هوا پریده و در مجموع مسافتی برابر یک متر را طی کند.

لارو کامل در مکان های تاریک و به نسبت خشک و آرام تبدیل به شفیره می شود و معمولاٌ زمستان را بصورت شفیره یا لارو کامل می باشد . در سال تا 60 نسل می تواند داشته باشد .

لارو این حشرات نه تنها از پنیر بلکه از مواد گوشتی شور ، دودی بویژه گ.شت خوک تغذیه می کند . از فراورده های گوشتی مانند ژامبون ، سوسیس ،ماهی دودی خشک ، مواد چربی ، قارچ و .... تغذیه می کند و زیان های قابل توجهی به بار می آورد . گاهی لارو جوان با تخم همراه مواد غذایی آلوده وارد دستگاه گوارش انسان شده و در روده ها مستقر و موجب ورم های موضعی و خونریزی های داخلی می شود و myiases  همچنین این مگس می تواند برخی از عوامل بیماری زا را به انسان منتقل می نماید .


برچسب‌ها: آفات انباری
نوشته شده در تاريخ توسط مهندس الهام درویشیان

پتالوژي نباتي: (Plant Pathology )
پتالوژی نباتي به علم مطالعه‌ی امراض نباتي گفته می‌شود، این علم عوامل مرض‌زا، چگونگی ایجاد مرض، چگونگی فعل و انفعلات، ارتباط میان نبات میزبان و عوامل تولیدکننده‌ی مرض آن و درنهایت روش‌های مبارزه با آن‌ها را مورد بررسی قرارمی‌دهد.
● علم امراض نباتي: (phytopathology )
علم مطالعه‌ی امراض نباتي، شناسایی، ‌مطالعه و مبارزه با عوامل زیان‌آور به نبات و فرآورده‌های نباتي و آثار ناشی از این عوامل.
● مرض فیزیولوژیکی: (physiological disease) هرگونه اختلال در فیزیولوژی نبات که عامل آن موجود زنده نباشد مانند اختلال ناشی از کمبود مواد غذایی، سرمازدگی و آلودگی هوا. بدیهی است همه امراض جنبه فیزیولوژیکی دارند ولی اصطلاح درامراض فیزیولوژیکی اغلب به معنایی است که دربالا آورده شده
● پتوجن(عامل مرض): (Pathogen)
پتوجن‌ها به دو گروپ زنده Animate و غیرزنده Inanimate تقسیم‌بندی می‌شوند که عامل تولید مرض هستند.
● پرازیتیزم: (Parasitism)
رابطه‌ی میان پارازيت و میزبان که دراکثر مواقع به ضرر میزبان تمام می‌شود.
● پرازیت: (Parasit)
یا طفيلي به موجودی گفته می‌شود که حداقل یک قسمت از چرخه‌ی زندگی خود را داخل یا روی موجود زنده‌ی دیگر که به آن میزبان یا host گفته می‌شود به سرمی‌برد و تمام یا قسمتی از موادغذایی موردنیاز خود را از آن موجود کسب کند.
● پارازيت هاي اجباری: (Obligate Parasite)
یعنی برخی از پتوجن‌ها مانند ویروس‌ها، نيماتودها و عده‌ای از قارچ‌ها برای تغذیه و تکمیل چرخه‌ی زندگی خود، وابستگی کامل به حجره زنده‌ی میزبان دارند و درمحیط غذایی غیرزنده قادر به رشد نمی‌باشند.
● سپروفايت اجباری: (Obligate Saprophyte)
قادر به تغذیه از سلول زنده نمی‌باشند بلکه مواد عضوي موردنیاز خود را از منابع غیرزنده یا بقایای پوسیده تامین می‌کنند مانند باکتری‌ها، مایکوپلازماها و بسیاری از قارچ‌ها که قادرند هم ازحجره نباتي و هم درمحیط غیرزنده رشد کنند.
● دوره‌ی مرض:
فواصلی که درتوسعه‌ی یک مرض رخ می‌دهند را دوره یا چرخه‌ی امراض می‌نامند که شامل مراحل زیراست:
▪ تلقیح: (Inoculation)
عبارت از تماس عامل مرض با نبات است. عامل مرض را مایه‌ی تلقیح می‌گویند.
▪ نفوذ: (Penetration)
نفوذ عبارت از ورود عامل مرض، مستقیم یا از منافذ طبیعی و زخم‌ها به داخل میزبان صورت می‌گیرد. قارچ‌ها، نيماتود ها و نباتات گلدار پرازيتي می‌توانند به داخل نبات نفوذ کنند. محل تماس قارچ با سطح نبات کمی متورم شده و اپرسوریم (Appresorium) تشکیل می‌شود ازمحل اپرسوریم یک هیفاي ظریفی به نام میخ نفوذي خارج شده و به کمک آن وارد نبات می‌شود. نباتات پرازيتي گلدار نیز پرسوریم و میخ نفوذي تولید می‌کنند. تمام باکتری‌ها و بسیاری از قارچ‌ها توسط سوراخ هاي هوایی، آبی، عدسک‌ها و زخم وارد نبات می‌شوند ویروس‌ها و بعضی از باکتری‌ها و پتوجن‌های دیگر می‌توانند توسط نیش حشرات به داخل انساج میزبان نفوذ کنند.
▪ مصابيت: (Infection)
مصابيت مرحله‌ای است که پتوحن ‌در داخل میزبان با حجرات حساس ارتباط برقرارکرده، غذای خود را ازآن‌ها جذب می‌کند. نبات دراین مرحله مکانیزم دفاعی مختلفی ازخود آشکار می‌سازد.
▪ دوره‌ی نهفتگی امراض:(Latent Period)
مدت زمان بین تلقیح تاظهور علایم امراض را دوره‌ی نهفتگی می‌گویند.
▪ Invasion
دراین مرحله عوامل امراض‌زا به‌صورت‌های گوناگون و به درجات متفاوت در انساج میزبان خود پخش می‌شوند.
▪ تولیدمثل: (Reproduction)
نحوه‌ی تولیدمثل در پرازيت متفاوت است. باکتری‌ها به‌صورت تقسیم دوگانه حجره و به‌ندرت ازطریق جنسی تكثر مي كنند. قارچ‌ها ازطریق تولید اسپورهای جنسی و غیرجنسی و مایکوپلازماها، پروتزوآها با تقسیم ساده تکثر می كنند ویروس‌ها و ویروئیدها ازطریق همانندسازی (replication) با استفاده از تقسیم سلول، نيماتود ها با تخمگذاری و نباتات گلدار طفيلي با تولیدتخمتولیدمثل می‌کنند.
▪ انتشار پتوجن: (Transmission)
انتشار پرازيت ها مانند زئوسپورهای قارچ، باکتری‌، نيماتود می‌توانند مسافت کوتاهی را طی کنند اما دراکثر مواقع پرازيت ها به صورت غیرفعال توسط باد، باران، حشرات، آب آبیاری، ‌بذر، ‌تيوبر و نشاءهای آلوده، حيوانات و ماشين هاي کشاورزی و باغبانی انتشار پیدا می‌کنند.
▪ زمستان گذرانی: (Over wintering)
پرازيت هاي نباتات چندساله زمستان را در نباتات می‌گذرانند. قارچ‌هایی که پرازيت نباتات یکساله هستند ممکن است زمستان را به شکل اسپور، مايسيليم درحالت خواب، اسکلرشيم درروی بقایای نباتی و یا دربذر و تيوبر سپری کنند، باکتری‌ها نیز درداخل بذر، تيوبر، نباتات آلوده و خاک زمستان را می‌گذرانند. نيماتود در بیشتر مواقع به‌صورت تخم درخاک و یا به‌ندرت به‌شکل لاروا درتخم زمستان گذرانی می‌کنند. ویروس‌ها در حشرات ناقل، نباتات میزبان،تخم و تيوبر زمستان را می‌گذرانند...
● بی‌رنگی: (etiolation)
ازبین رفتن رنگ سبزنبات به علت رشد درتاریکی یا دراثر مواد تولید شده در مایکروارگانیزم‌ها
● يرقان: (chlorosis)
به از بین رفتن جزئی یا کلی رنگ سبز اندام‌های نباتي دراثر کمبود موادغذایی یا حمله‌ی پتوجن‌ها با وجود نور کافی گفته می‌شود. کلروسز با برطرف شدن عامل آن محو شده ونبات رنگ طبیعی خود را به دست می‌آورد.
● ملانوز: (melanose)
به قهوه‌ای یا سیاه شدن تيوبر و اندام‌های گوشتی می‌گویند، این امراض دراثر کمبود اکسیژن پدید می‌آید.
● موزائیک: (mosaic)
ایجاد لکه‌های زرد در تيغه برگ را موزائیک می‌نامند که از امراض‌ ویروسی است.
● پژمردگي: (wilting)
درنباتاتی دیده می‌شود که ریشه یا انساج انتقالي‌شان مورد حمله قرارگرفته باشند.
● لکه‌دارشدن برگ و میوه:
بسیاری از پرازيت‌ها تولید لکه دربرگ و میوه می‌کنند. اندازه، شکل، رنگ، لکه‌ها می‌تواند درتشخیص امراض مهم باشد.
● ریزش اندام‌های نباتي:
ریزش برگ، گل، جوانه، میوه در صورتی که غیرطبیعی و ناشی ازامراض است که بی‌اندازه باشد.
● نانیزم: (nanisme)
نانیزم  نباتي دراثر کاهش تعدادی از حجرات نباتي هایپوپلازیا (hypoplasia) و یا کوچک شدن اندازه‌ی حجرات هایپوترافی (hypotrophy) پدید می‌آید.
● ژیگانتیزم: (gigantism)
عبارت از رشد بی‌اندازه‌ی اندام‌های نباتي دراثر افزایش تعداد حجرات هایپرپلازیا (hyperplasia) و یا رشد بی‌اندازه‌ی سلول هایپرترافی (hypertrophy) می‌باشد. ژیگانتیزم در اثر افزایش نايتروجن خاک، عوامل نامساعد محیطي، امراض‌ باکتریایی و... بوجود می‌آید.
● عدم تقارن دربرگ:
با ازبین رفتن تقارن بین دوقسمت تيغه برگ بوجود می‌آید.
● جارویی شدن:
شاخه‌ها از فواصل نزدیک بهم رشد کرده، شکل جارو به خود می‌گیرند.
● روزت: (rosette)
فاصله‌ی میان گره هاکم شده و برگ‌ها به‌صورت کپه‌ای مانند گلبرگ‌های گل سرخ شده.
● تاولی شدن:
بافت میان رگبرگ‌ها رشد فوق العاده‌ای پیدا کرده و در روی تيغه به شکل تاول ظاهر می‌شود.
● بوغمه Gal:
دراثر تحریک حجرات وعمل هایپروترفی یا هایپرپلازیا بوجود می‌آید. تومور و برآمدگي غير طبيعي بالاي نباتات كه در اثر مصابيت بعضي پتوجن هاي نباتي صورت مي گيرد.
● تغییراستحکام بافت نباتي:
دراثر امراض ممکن است بافت نباتي استحکام خود را ازدست داده، پوسیده شود.
● نکروسز: (necrosis)
نکروسز دراثر مرگ حجرات نباتي بوجود می‌آید که به‌صورت انساج مرده یا لکه‌ی قهوه‌ای خشک ظاهر می‌شود.
●Necrotic:

حجرات مرده و رنگ باخته.

● بلایت : (blight)
 اصطلاح عام است كه جهت تشريح علايم امراض نباتي استعمال مي گردد.بلايت ممكن است مرگ برگ ها ، گل ها ، ساقه و پژمردگي ناگهاني يا مرگ يك نبات مكمل را در بر گيرد.  

● خوره: (canker)
زخم باز و فرو رفته اي كه انساج آن مرده و اكثرا در قسمت چوبي نبات به وجود مي آيد.
● مرگ سرشاخه: (dieback)
مرگ سریع سرشاخه‌ها از انتها به پائین گسترش می‌یابد.
● قرغنه: (anthracnose)
نوعي از مرض نباتي است  كه بالاي برگ ها يا ميوه ها داغ ها تشكيل گرديده و قارچ هاي عامل آن كونيدياي خود را در اسيرولس توليد مي نمايد.
● جرب:‌(scab)
لکه‌های موضعی بالاي برگ، میوه، تيوبر و یا سایرقسمت‌های نبات که به‌طور عمده کمی برجسته یا فرورفته بوده و درز خورده نیز می‌باشند.
● سرخي: (rust)
داغك هاي شبیه به زنگ آهن درروی برگ و یا سایر اندام‌های هوایی گفته می‌شود.
● سفیدک: (mildew)
نموي سفيد رنگ مايسيليم،كونيديا و كونيديافورهاي پتوجن بالاي سطح خارجي انساج نبات ميزبان كه قابل ديد مي باشد.
● لکه: (blotch)
قسمت‌های نسبتاً وسیع ونامنظم تغییر رنگ یافته یا مرده روی اندام‌های نبات
● مومیایی: (mummy)
میوه‌ای که براثر حمله‌ی قارچ پوسیده و سپس سخت و خشک شده باشد.
● سياه قاق: (smut)
امراض ناشی از قارچ‌های رديف Ustilaginales
● پژمردگی: (wilt)
پژمردگي یا ازبین رفتن شادابیت نبات براثر کمبود یا ازدست دادن آب، پژمردگی ممکن است براثر اختلال درانتقال یا جذب آب.
● زردی: (yellows)
اصطلاحی برای توصیف امراض‌ نباتي که نشانه‌ی عمده و شهود آن‌ها زردی است.
● هوازی: (aerobic)
موجود ‌زنده‌ای که برای فعالیت ‌و رشد نیاز به اکسیژن دارد.
● غير‌هوازی: anaerobic))
موجود زنده‌ای که درنبود اکسیژن آزاد، فعالیت و رشد می‌کند.
● غیرزنده: (a biotic)
واژه‌ای برای توصیف امراضي که براثر عوامل غیرزنده بوجود می‌آید.
● آفلاتوکسین:(Aflatoxin)
ماده زهري که قارچ Aspergillus و برخی دیگر از قارچ‌ها تولید می‌کنند و برای انسان و حیوان مضر است.
● باکتری: (bacterium)
موجود زنده‌ی پروکاریوتا و معمولاً يك حجروي با دیوار حجروي مشخص که تکثرآن به روش تقسیم دوگانه انجام می‌شود.
● امراض باکتریایی: (bacteriosis)
هرنوع مصابيت یا امراض که عامل آن باکتری باشد.
● تشخیص: (diagnosis)
شناسایی امراض، اختلال یا عارضه و نیز شناسایی عامل آن‌ها.
● دوره استراحت: (dormancy)
حالت غیرفعال موجودات زنده براثر شرایط
● دوز: (dose)
۱) میزان آفت‌کش درواحد سطح حجم یا وزن
●نبات تله: (decoy crop)
نباتي زراعی که به منظور جلب پتوجن و کاهش نفوس آن کشت می‌شود کاهش جمعیت عامل مرض از طریق حذف نبات تله انجام می‌شود.
● گردپاشی: ‌(dusting)
پاشیدن آفت‌کش‌ها به صورت گرد.
● اپی فایت: (epiphyte)
موجود زنده‌ای که بدون داشتن رابطه‌ای پرازيتی روی سطح نبات به سر می‌برد.
● قارچ: (fungus)
موجود زنده‌ای با هسته‌ی حقیقی که اندام تكثري آن معمولاً به شکل هايفا است و موادغذایی خود را ازطریق جذب گرفته و تولیدمثل آن با تشکیل اسپورهاي جنسی، غیرجنسی یا هردو است.
● زیستگاه: (habitat )
محل طبیعی زندگی موجود زنده
● دامنه‌ی میزبانی: (host range)
مجموعه‌ی میزبانان یک عامل مرض که به طورطبیعی شناخته شده و یا به طورآزمایشی تعیین شده باشد.
● هايفا: (hypha )
رشته‌ای لوله‌ای شکل که واحد ساختمانی اغلب قارچ‌ها است.
● مایسيلیم: (mycelium )
توده هايفاي (hyphae) قارچ‌ها
● قارچ‌شناسی: (mycology)
علم مطالعه قارچ‌ها
● مایکوپلاسما: (mycoplasma)
موجودات شبیه باکتری ولی بدون دیوار حجروي
● نيماتود: (nematode)
حيوانات كوچك و معمولا مايكروسكوپيك كه به قسم سپروفيت در آب و خاك و به قسم پرازيت در نباتات و حيوانات زندگي مي نمايند.  
● نيماتودشناسی: (nematology)
علم مطالعه‌ی نيماتود
● اسكلروشيم: (sclerotium)
كتله سخت، فشرده و مقاوم دربرابر شرایط نامساعد محیطي که می‌تواند زمانی طولانی به حالت غیرفعال و ركود باقی بماند و پس از مساعد شدن شرایط جوانه زند.
● تنش: (stress)
اثر نامساعد محیط خارج بالاي نبات
● استایلت: (stylet)
قطعات دهان دراز، باریک و ميان خالی برخی حشرات و نيماتودها برای سوراخ کردن انساج میزبان و کشیدن مواد غذایی ازآن.
● همزیستی: (symbiosis)
زندگی دوموجود زنده غیرمشابه باهم به نحوی که این نوع زندگی برای هر دومفید باشد.
● تحمل: (tolerance)
نوعي عكس العمل درمقابل عامل مرض که درآن نبات مصاب می‌شود ولی خسارت چندانی نمی‌بیند یا نشانه‌های شدیدی درآن به وجود نمی‌آید. که درواقع تحمل نوعی پذیرندگی است.
● ویروس‌شناسی:‌(virology)
علم مطالعه‌ی ویروس‌ها
● (virulence)
شدت مرض زايي مرض
● ماده زهري: (toxin)
۱) ترکیباتی که به‌وسیله‌ی عامل مرض تولید و موجب بروز تمام و یا قسمتی از نشانه‌های امراض در نبات می‌شود.
۲) هرگونه ترکیبی که ازموجودی تولید می‌شود و برای برخی موجودات دیگر زیان‌آور است.

منبع:

سایت رویان


.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو